Torque of Tensiononing? 

Wij schreven een blog over de juiste methode voor een betrouwbare industriële boutverbinding.

In de petrochemie, energiecentrales, offshore, staalindustrie en zware machinebouw zijn betrouwbare boutverbindingen essentieel. Een onjuist voorspannen van bouten kan leiden tot lekkages, ongeplande stilstand of zelfs gevaarlijke situaties. Om de juiste voorspankracht te realiseren worden wereldwijd hoofdzakelijk twee methoden toegepast: torque (aandraaien met een momentsleutel) en tensioning (voorspannen met een bolt tensioner).

Hoewel beide technieken hetzelfde doel hebben – het creëren van de juiste boutspanning – verschillen ze aanzienlijk in werking, nauwkeurigheid en toepassingsgebied.

Torque: de meest toegepaste methode

Bij de torque-methode wordt een bout aangedraaid met een momentsleutel. Door een vooraf bepaald draaimoment toe te passen ontstaat een voorspankracht in de bout.

Voor industriële toepassingen worden hiervoor vaak hydraulische momentsleutels gebruikt. Deze leveren een hoge kracht, zijn compact en maken het mogelijk om gecontroleerd en reproduceerbaar grote boutverbindingen aan te draaien. Voor werkzaamheden waarbij mobiliteit belangrijk is, winnen accu-aangedreven momentsleutels snel terrein.

Voordelen van torque

• Geschikt voor een zeer breed toepassingsgebied.
• Relatief snelle werkwijze.
• Geschikt voor zowel montage als onderhoud.
• Grote keuze aan gereedschappen voor uiteenlopende boutmaten.
• Ook inzetbaar op locaties waar beperkte ruimte beschikbaar is.

Nadelen van torque

• Slechts een deel van het aangebrachte moment wordt omgezet in voorspankracht; een groot deel gaat verloren door wrijving in de schroefdraad en onder de moer.
• De uiteindelijke voorspankracht kan variëren door verschillen in smering, oppervlaktekwaliteit en materiaal.
• Bij kritische flensverbindingen kan dit leiden tot minder uniforme boutbelasting.

Tensioning: voorspannen zonder torsie

Bij tensioning wordt de bout niet aangedraaid, maar hydraulisch uitgerekt. Een bolt tensioner trekt de bout axiaal op de gewenste voorspankracht. Terwijl de bout onder spanning staat, wordt de moer handmatig tegen het flensoppervlak gedraaid. Zodra de hydraulische druk wordt losgelaten, blijft de gewenste voorspanning behouden.

Doordat de bout niet wordt verdraaid tijdens het voorspannen, ontstaat er geen torsiespanning in de bout. Hierdoor wordt de gewenste voorspankracht veel nauwkeuriger bereikt.

Voordelen van tensioning

• Zeer nauwkeurige en reproduceerbare voorspankracht.
• Geen invloed van schroefdraadwrijving tijdens het voorspannen.
• Geen torsiespanning in de bout.
• Zeer gelijkmatige belasting van alle bouten in een flensverbinding.
• Ideaal voor kritische toepassingen met hoge veiligheids- of kwaliteitsvereisten.

Nadelen van tensioning

• Niet iedere boutverbinding is geschikt; de bout moet voldoende uitsteken om een tensioner te kunnen plaatsen.
• De investering in gereedschap ligt doorgaans hoger.
• Bij grote aantallen bouten zijn vaak meerdere tensioners gewenst om efficiënt te kunnen werken.
• Vereist meer voorbereiding en kennis van de boutverbinding.

Wanneer kiest u voor torque?

Torque is de beste keuze wanneer flexibiliteit, snelheid en brede inzetbaarheid belangrijk zijn. Denk aan onderhoudswerkzaamheden, algemene industriële montage en toepassingen waarbij de hoogste nauwkeurigheid niet noodzakelijk is.

Hydraulische momentsleutels blijven daarom wereldwijd het meest gebruikte gereedschap voor industriële boutverbindingen.

Wanneer kiest u voor tensioning?

Tensioning wordt toegepast wanneer maximale betrouwbaarheid van de voorspankracht essentieel is. Dit is vaak het geval bij:

• drukvaten;
• warmtewisselaars;
• hogedrukflenzen;
• windturbines;
• offshore-installaties;
• olie- en gasinstallaties;
• energiecentrales.

In deze toepassingen levert een gelijkmatige boutbelasting een belangrijke bijdrage aan de veiligheid, levensduur en bedrijfszekerheid van de installatie.

De juiste techniek begint met het juiste advies

Er bestaat geen universeel beste methode. De optimale keuze hangt af van factoren zoals de constructie van de boutverbinding, de gewenste nauwkeurigheid, beschikbare ruimte, onderhoudsstrategie en de geldende normen binnen de installatie.

Een goede analyse vooraf voorkomt onnodige stilstand en verhoogt de betrouwbaarheid van de verbinding.

NOVUS Special Tools: specialist in bolting-oplossingen

NOVUS Special Tools ondersteunt industriële bedrijven dagelijks bij het realiseren van veilige en betrouwbare boutverbindingen. Hiervoor beschikken wij over een uitgebreid assortiment professionele bolting-oplossingen, zowel voor verkoop als verhuur.

Ons leveringsprogramma bestaat onder andere uit:

• Hydraulische momentsleutels van Hydraulic Technologies;
• Accu momentsleutels van RAD Torque Systems;
• Hydraulische bolt tensioners van Boltight en Hydraulic Technologies.

Naast de levering van gereedschappen beschikt NOVUS over een uitgebreide huurvloot, waardoor klanten ook voor tijdelijke projecten, turnarounds, onderhoudsstops of capaciteitsuitbreiding snel kunnen beschikken over de juiste apparatuur. Alle gereedschappen worden professioneel onderhouden, gekalibreerd en zijn direct inzetbaar.

Onze specialisten adviseren graag welke methode – torque of tensioning – het beste aansluit bij uw specifieke toepassing. Zo bent u verzekerd van een veilige, efficiënte en betrouwbare boutverbinding, ongeacht de omvang of complexiteit van uw project.